श्रीहरिकोटा से NISAR सैटेलाइट लॉन्च : ISRO और NASA की बड़ी कामयाबी, पृथ्वी की निगरानी में आएगा क्रांतिकारी बदलाव

NISAR Satellite Launch। भारत और अमेरिका की अंतरिक्ष एजेंसियों ISRO और NASA ने मिलकर जो मिशन तैयार किया था, वह 30 जुलाई को सफलतापूर्वक लॉन्च हो गया। इस मिशन का नाम है NISAR (NASA-ISRO Synthetic Aperture Radar)। इसे आंध्र प्रदेश के श्रीहरिकोटा स्थित सतीश धवन अंतरिक्ष केंद्र से शाम 5:40 बजे छोड़ा गया। यह भारत की अंतरिक्ष यात्रा में एक बड़ी उपलब्धि मानी जा रही है।
क्यों खास है NISAR मिशन?
NISAR αñÅαñò αñÉαñ╕αñ╛ αñ╕αÑêαñƒαÑçαñ▓αñ╛αñçαñƒ αñ╣αÑê αñ£αÑï αñ¬αÑâαñÑαÑìαñ╡αÑÇ αñòαÑÇ αñ╕αññαñ╣ αñòαÑÇ αñ╣αñ░ αñ¢αÑïαñƒαÑÇ-αñ¼αñíαñ╝αÑÇ αñ╣αñ▓αñÜαñ▓ αñòαÑï αñ¼αÑçαñ╣αñª αñ¼αñ╛αñ░αÑÇαñòαÑÇ αñ╕αÑç αñ¬αñòαñíαñ╝ αñ╕αñòαÑçαñùαñ╛αÑñ αñçαñ╕αñòαñ╛ αñ«αñòαñ╕αñª αñ╣αÑê –
· αñ£αñéαñùαñ▓αÑïαñé αñ«αÑçαñé αñ╣αÑï αñ░αñ╣αÑç αñ¼αñªαñ▓αñ╛αñ╡
· αñ¼αñ░αÑìαñ½ αñòαÑÇ αñ¬αñ░αññαÑïαñé αñòαñ╛ αñƒαÑéαñƒαñ¿αñ╛
· αñ╕αñ«αÑüαñªαÑìαñ░ αñòαÑç αñ£αñ▓αñ╕αÑìαññαñ░ αñ«αÑçαñé αñ╡αÑâαñªαÑìαñºαñ┐
· αñ¡αÑéαñ£αñ▓ αñòαÑÇ αñùαñ┐αñ░αññαÑÇ αñ«αñ╛αññαÑìαñ░αñ╛
· αñ¡αÑéαñòαñéαñ¬, αñ¡αÑéαñ╕αÑìαñûαñ▓αñ¿ αñ£αÑêαñ╕αÑÇ αñ¬αÑìαñ░αñ╛αñòαÑâαññαñ┐αñò αñåαñ¬αñªαñ╛αñôαñé αñòαÑÇ αñ¿αñ┐αñùαñ░αñ╛αñ¿αÑÇ
यह सैटेलाइट इतने संवेदनशील यंत्रों से लैस है कि यह पृथ्वी की सतह में सिर्फ 1 सेंटीमीटर के बदलाव को भी पकड़ सकता है।
तकनीक और खासियतें
NISAR मिशन में Sweepsar तकनीक का उपयोग किया गया है, जो बड़े क्षेत्रों की हाई-रिजॉल्यूशन तस्वीरें ले सकती है। इसे GSLV रॉकेट से सन-सिंक्रोनस पोलर ऑर्बिट में भेजा गया, जो इस कक्षा में GSLV का पहला मिशन है। पहले 90 दिन इसे अंतरिक्ष में परखने के लिए रखे जाएंगे। यह भूकंप, भूस्खलन, फसल प्रबंधन और आपदा चेतावनी में मदद करेगा।
मिशन के तकनीकी हिस्से
αñ»αñ╣ αñ╕αÑêαñƒαÑçαñ▓αñ╛αñçαñƒ ISRO αñòαÑÇ I-3K αñ╕αñéαñ░αñÜαñ¿αñ╛ αñ¬αñ░ αñåαñºαñ╛αñ░αñ┐αññ αñ╣αÑêαÑñ αñçαñ╕αñ«αÑçαñé αñªαÑï αñûαñ╛αñ╕ αñ░αñíαñ╛αñ░ αñ▓αñùαÑç αñ╣αÑêαñé – L-αñ¼αÑêαñéαñí αñöαñ░ S-αñ¼αÑêαñéαñí SARαÑñ S-αñ¼αÑêαñéαñí αñ░αñíαñ╛αñ░, αñíαÑçαñƒαñ╛ αñ╕αñ┐αñ╕αÑìαñƒαñ« αñöαñ░ αñ▓αÑëαñ¿αÑìαñÜ αñ╕αñ┐αñ╕αÑìαñƒαñ« ISRO αñ¿αÑç αñ¼αñ¿αñ╛αñÅ αñ╣αÑêαñéαÑñ L-αñ¼αÑêαñéαñí αñ░αñíαñ╛αñ░, GPS αñ╕αñ┐αñ╕αÑìαñƒαñ« αñöαñ░ αñ░αñ┐αñ½αÑìαñ▓αÑçαñòαÑìαñƒαñ░ NASA αñ¿αÑç αññαÑêαñ»αñ╛αñ░ αñòαñ┐αñ»αñ╛ αñ╣αÑêαÑñ ISRO αñ╕αÑêαñƒαÑçαñ▓αñ╛αñçαñƒ αñòαñ╛ αñ¿αñ┐αñ»αñéαññαÑìαñ░αñú αñ╕αñéαñ¡αñ╛αñ▓αÑçαñùαñ╛, αñ£αñ¼αñòαñ┐ NASA αñ░αñíαñ╛αñ░ αñ╕αñéαñÜαñ╛αñ▓αñ¿ αñòαÑÇ αñ»αÑïαñ£αñ¿αñ╛ αñ¼αñ¿αñ╛αñÅαñùαñ╛αÑñ αñªαÑïαñ¿αÑïαñé αñÅαñ£αÑçαñéαñ╕αñ┐αñ»αñ╛αñé αñàαñ¬αñ¿αÑç-αñàαñ¬αñ¿αÑç αñùαÑìαñ░αñ╛αñëαñéαñí αñ╕αÑìαñƒαÑçαñ╢αñ¿ αñòαÑç αñ£αñ╝αñ░αñ┐αñÅ αñíαÑçαñƒαñ╛ αñ£αÑüαñƒαñ╛αñÅαñéαñùαÑÇ αñöαñ░ αñ¬αÑìαñ░αÑïαñ╕αÑçαñ╕ αñòαñ░αÑçαñéαñùαÑÇαÑñ
इस मिशन से क्या बदलेगा?
NISAR से वैज्ञानिकों को पृथ्वी पर हो रहे छोटे-छोटे बदलावों को समझने में बड़ी मदद मिलेगी। इससे सरकारें आपदा प्रबंधन, जलवायु परिवर्तन और कृषि नीति जैसी योजनाओं में बेहतर फैसले ले सकेंगी। यह मिशन ISRO और NASA के बीच तकनीकी सहयोग की मिसाल है और अंतरिक्ष विज्ञान में भारत के बढ़ते कद को दर्शाता है।















