जीएसटी कर भुगतान के कारण 2.6 ट्रिलियन बैंकिंग सिस्टम से बाहर गए, नकदी अधिशेष में गिरावट

जीएसटी कर भुगतान के कारण 2.6 ट्रिलियन बैंकिंग सिस्टम से बाहर गए, नकदी अधिशेष में गिरावट

मुंबई। देश की बैंकिंग प्रणाली में आंशिक रूप से नकदी की कमी देखने को मिली है। विश्लेषकों का अनुमान है कि नकदी की कमी अस्थायी है और इसमें जल्द सुधार देखने को मिलेगा। आयकर और वस्तु एवं सेवा कर (जीएसटी) के भुगतान के कारण बैंकिंग सिस्टम में तरलता यानी नकदी का अधिशेष सबसे कम स्तर पर पहुंच गई थी। 21 सितंबर को यह अधिशेष केवल 70 अरब रुपए ($794 मिलियन) के स्तर तक गिर गया, जो मार्च के अंत के बाद का सबसे कम स्तर है। कर भुगतान के कारण लगभग 2.6 ट्रिलियन रुपए बैंकिंग सिस्टम से बाहर चले गए। बैंकिंग सिस्टम में उपलब्ध नकदी का स्तर बाजार में ब्याज दरों, जैसे कि उपभोक्ता ऋणों पर लागू ब्याज, को प्रभावित करता है।

कमी अस्थाई, जल्द दिखेगा सुधार

αñ╡αñ┐αñ╢αÑìαñ▓αÑçαñ╖αñòαÑïαñé αñòαñ╛ αñòαñ╣αñ¿αñ╛ αñ╣αÑê αñòαñ┐ αñ»αñ╣ αñòαñ«αÑÇ αñàαñ╕αÑìαñÑαñ╛αñ»αÑÇ αñ╣αÑê αñöαñ░ αñàαñùαñ▓αÑç αñòαÑüαñ¢ αñ╣αñ½αÑìαññαÑïαñé αñ«αÑçαñé αñ╕αñ░αñòαñ╛αñ░αÑÇ αñûαñ░αÑìαñÜαÑïαñé αñöαñ░ αñ¼αÑëαñ¿αÑìαñí αñòαÑÇ αñ░αñ┐αñíαÑçαñ«αÑìαñ¬αÑìαñ╢αñ¿ αñòαÑç αñòαñ╛αñ░αñú αññαñ░αñ▓αññαñ╛ αñ«αÑçαñé αñ╕αÑüαñºαñ╛αñ░ αñªαÑçαñûαñ¿αÑç αñòαÑï αñ«αñ┐αñ▓αÑçαñùαñ╛αÑñ αñòαÑìαñ╡αñ╛αñéαñƒαÑçαñòαÑï αñ░αñ┐αñ╕αñ░αÑìαñÜ αñòαÑç αñàαñ░αÑìαñÑαñ╢αñ╛αñ╕αÑìαññαÑìαñ░αÑÇ αñ╡αñ┐αñ╡αÑçαñò αñòαÑüαñ«αñ╛αñ░ αñòαñ╛ αñòαñ╣αñ¿αñ╛ αñ╣αÑê αñòαñ┐ αñ╕αñ░αñòαñ╛αñ░ αñòαÑç αñûαñ░αÑìαñÜ αñ«αÑçαñé αññαÑçαñ£αÑÇ αñ╕αÑç αñ¿αñòαñªαÑÇ αñòαÑÇ αñòαñ«αÑÇ αñòαñ╛ αñàαñ╕αñ░ αñòαñ« αñ╣αÑï αñ£αñ╛αñÅαñùαñ╛αÑñ αñ░αñ┐αñ£αñ░αÑìαñ╡ αñ¼αÑêαñéαñò αñåαÑàαñ½ αñçαñéαñíαñ┐αñ»αñ╛ (αñåαñ░αñ¼αÑÇαñåαñê) αñ¼αÑêαñéαñòαñ┐αñéαñù αñ╕αñ┐αñ╕αÑìαñƒαñ« αñ«αÑçαñé αñ▓αñùαñ¡αñù 1 αñ½αÑÇαñ╕αñªαÑÇ αñ£αñ«αñ╛ αñ░αñ╛αñ╢αñ┐ αñòαÑç αñ¼αñ░αñ╛αñ¼αñ░ αññαñ░αñ▓αññαñ╛ αñàαñºαñ┐αñ╢αÑçαñ╖ αñòαÑï αñ╕αÑìαñ╡αÑÇαñòαñ╛αñ░ αñòαñ░αññαñ╛ αñ╣αÑê, αñ£αÑï αñ▓αñùαñ¡αñù 2.5 αñƒαÑìαñ░αñ┐αñ▓αñ┐αñ»αñ¿ αñ░αÑüαñ¬αñÅ αñ╣αÑêαÑñ αñ╣αñ╛αñ▓ αñòαÑç αñ╣αñ½αÑìαññαÑïαñé αñ«αÑçαñé αñ»αñ╣ αñ╕αÑìαññαñ░ αñçαñ╕αñ╕αÑç αñàαñºαñ┐αñò αñ░αñ╣αñ╛ αñ╣αÑêαÑñ αñåαñêαñíαÑÇαñÅαñ½αñ╕αÑÇ αñ½αñ░αÑìαñ╕αÑìαñƒ αñ¼αÑêαñéαñò αñòαÑÇ αñ«αÑüαñûαÑìαñ» αñàαñ░αÑìαñÑαñ╢αñ╛αñ╕αÑìαññαÑìαñ░αÑÇ αñùαÑîαñ░αñ╛ αñ╕αÑçαñ¿ αñùαÑüαñ¬αÑìαññαñ╛ αñòαÑç αñàαñ¿αÑüαñ╕αñ╛αñ░, αñàαñòαÑìαñƒαÑéαñ¼αñ░ αñ«αÑçαñé αñ╕αñ░αñòαñ╛αñ░αÑÇ αñûαñ░αÑìαñÜ αñ¼αÑ¥αñ¿αÑç αñöαñ░ αñ¼αÑêαñéαñòαñ┐αñéαñù αñ╕αñ┐αñ╕αÑìαñƒαñ« αñ«αÑçαñé αñ¿αñòαñªαÑÇ αñòαÑÇ αñ¼αñ╛αñºαÑìαñ»αññαñ╛, αñ»αñ╛αñ¿αÑÇ αñòαÑêαñ╢ αñ░αñ┐αñ£αñ░αÑìαñ╡ αñ░αÑçαñ╢αñ┐αñ»αÑï (αñ╕αÑÇαñåαñ░αñåαñ░) αñÿαñƒαñ¿αÑç αñòαÑç αñòαñ╛αñ░αñú αññαñ░αñ▓αññαñ╛ αñ«αÑçαñé αñöαñ░ αñ╡αÑâαñªαÑìαñºαñ┐ αñ╣αÑïαñ¿αÑç αñòαÑÇ αñ╕αñéαñ¡αñ╛αñ╡αñ¿αñ╛ αñ╣αÑêαÑñ 

बैंक तरलता की स्थिति को लेकर आश्वस्त

सीआरआर को सितंबर से नवंबर के बीच चार बराबर हिस्सों में कुल 100 बेसिस पॉइंट घटाया जाएगा और अगली कटौती 4 अक्टूबर से लागू होगी। क्वांटेको के कुमार का अनुमान है कि तरलता अधिशेष पहले ही 2 ट्रिलियन रुपए से 2.5 ट्रिलियन रुपए तक लौट सकता है। इसके अलावा, बैंक भी आरबीआई के रेपो विंडो से केवल थोड़ी मात्रा में धन उधार ले रहे हैं, जिससे यह संकेत मिलता है कि बैंक तरलता की स्थिति को लेकर आश्वस्त हैं। इस प्रकार, वर्तमान नकदी संकट अस्थाई है और सरकारी खर्च, बॉन्ड रिडेम्प्शन और सीआरआर में कटौती के कारण बैंकिंग सिस्टम में जल्द ही तरलता का पुन: संतुलित होने की संभावना है।

Aniruddh Singh
By Aniruddh Singh

अनिरुद्ध प्रताप सिंह। नवंबर 2024 से पीपु...

Latest Posts